Praat niet voor een ander. Daarom niet…

16 juli 2018
praat niet voor een ander

In de spreekkamer heb ik meneer en mevrouw Jansen tegenover me zitten. Meneer Jansen is een rustige en vriendelijke man, die zijn vrouw meestal het woord laat doen. Ik ken het echtpaar al wat langer en heb bemerkt dat hoe vaak ik mijn vragen ook tot meneer richt, zijn vrouw eigenlijk altijd aan het woord is en hij het ook wel prima lijkt te vinden. Tot dit gesprek… Terwijl mevrouw Jansen me vertelt wat haar man nu wil ten aanzien van de behandeling, valt meneer haar plotseling in de rede en vertelt hij haar wat hij nu écht wil en hoe hij de situatie ziet. Hij is het totaal niet met haar eens en dat laat hij merken ook. Goédzo denk ik bij mezelf.

 

Praat niet voor een ander

In de blog ‘waarom je er goed aan doet met elkaar te blijven praten’ heb ik het gehad over het nieuwsgierig blijven naar elkaar en er niet maar zo vanuit gaan dat je wel weet wat er in de ander omgaat. Als aanvulling hierop schrijf ik dit artikel, omdat het nogal eens gebeurt dat mensen voor een ander praten, terwijl ze helemaal niet zeker weten of het wel echt zo is of voelt voor de ander.

 

Hoe ervaar jij het als een ander voor jou praat?

Ik raak zelf vaak behoorlijk geïrriteerd. ‘Wie ben jij om te weten en ook nog eens te zeggen wat goed is voor mij?’ Ik merk dat het regelmatig ook om een soort van ‘de klok horen luiden maar niet weten waar de klepel hangt reactie’ gaat. Er wordt niet exact geformuleerd wat ik daadwerkelijk vind of gezegd heb. Heel irritant. Aan mij is het dan vervolgens om hierop in te haken en voor mezelf op te komen. Ik moet zeggen dat ik dit soms wel lastige situaties vind, omdat ik degene die voor mij praat ook geen vervelend gevoel wil geven.

 

Maar rationeel bekeken: Ben ik verantwoordelijk voor de ander? Nee. En moet ik opdraaien voor iets wat de ander zelf gecreëerd heeft? Wederom nee natuurlijk.

 

Om dergelijke situaties te voorkomen, zou ik zeggen: praat mét elkaar. Wees nieuwsgierig en stel open vragen. Ook al heb je soms nog zo sterk de drang het beter te weten voor de ander en voor hem te praten, probeer jezelf in te houden. Vraag hoe het is voor de ander en laat hem zelf zijn zegje doen.

 

Hoe kan je als hulpverlener de patiënt stimuleren zelf zijn verhaal te doen?

Zoals in het voorbeeld kun je als hulpverlener ook in situaties terecht komen dat er voor jouw patiënt wordt gedacht en gepraat. Hoe kun je hier mee omgaan?

 

  • Richt je tot de patiënt en noem zijn naam.
  • Vraag de patiënt gericht naar zijn mening, hoe hij iets ervaart enz.
  • Geef erkenning voor hetgeen de partner vertelt en zeg bijvoorbeeld tegen de partner ‘Ik hoor wat u zegt. Ik zou ook graag van uw partner (patiënt) horen hoe hij hier tegenaan kijkt.’ Richt je vervolgens tot de patiënt.
  • Vat samen wat de partner zegt en leg aan de patiënt voor of hij zich daar in herkent.
  • Kijk of het een optie is de patiënt een keer alleen te spreken.

 

Wees met de laatste optie voorzichtig, omdat dit o.a. voor achterdocht kan zorgen. Het kan jezelf alsook de patiënt in lastige situaties brengen. Mogelijk dat je tussen beide partijen in komt te staan. Wil en kun je hier mee dealen? Laat je dan niet tegen houden.

 

Realiseer je ook…

Als niks lijkt te helpen en de partner maar blijft praten voor de patiënt, realiseer je dan dat sommige situaties al dusdanig lang bestaan dat ze niet zo 1,2,3 te veranderen zijn. Het enige wat je kunt doen, is zo goed en zo kwaad mogelijk proberen de inbreng van de patiënt te stimuleren. Jij bent niet voor alles verantwoordelijk. Probeer dat te accepteren.

 

En jij?

Heb jij het wel eens meegemaakt dat anderen over/voor jou praten? Wat doet dit met je?

 

Of heb je dit als hulpverlener wel eens bij de hand gehad met je patiënten? Hoe ga je hier mee om?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Coline Beijeman

Is gefascineerd door alles wat met het menselijk lichaam, brein, psychologie en gezondheidszorg te maken heeft. Ze neemt jou mee op reis om je te inspireren en je eigen antwoorden te vinden. En actie te ondernemen waar nodig! Doel: Je gezonder en gelukkiger voelen door de voor jou juiste keuzes te kunnen maken. Wees nieuwsgierig, openminded en experimenteer. Laat los wat je denkt te weten en vorm (opnieuw) je mening!